Sławsk Wielki

W początkach naszej ery na terenie Sławska Wielkiego znajdował się kompleks świątyń pogańskich, w których składano ofiary zwierzęce1.

Wieś po raz pierwszy pojawia się w źródłach w roku 1254, gdy kasztelan włocławski Zdzisław przekazuje Sławsk biskupowi włocławskiemu. W XIII wieku miejscowość posiada już drewniany kościół. W 1317 roku książę Leszek inowrocławski udzielił zgodę na zbudowanie we wsi zamku, niemniej nie wiadomo czy jego budowa została zrealizowana2.

W 1397 roku jako właściciel Sławska wzmiankowany jest Sędziwój Pałuka – wojewoda kaliski, choć trzeba zaznaczyć, że był to stan przejściowy i osada wróciła w ręce biskupie. W XVI wieku wzniesiono nowy drewniany kościół, który w 1760 roku zastąpiono budowlą murowaną. Fundował go Antoni Kossowski – sekretarz wielki koronny, generał major piechoty, starosta radziejowski, wielokrotny poseł na sejmy3.

W początkach XIX wieku przy Sławsku lokowano kolonię Lilendorf, którą po 1918 roku przemianowano na Sławsk Górny, a następnie włączono w obręb Sławska Wielkiego4. W XIX wieku obie miejscowości miały charakter włościański. W 1846 roku Sławsk Wielki ma 41 domów i 253 mieszkańców, z kolei część niemiecka – 31 domów i 195 mieszkańców5.

W 1921 roku ludność Sławska wynosiła 512 osób. 1931 roku Sławsk Wielki miał 56 domów (537 mieszkańców), a Sławsk Górny – 33 domy (365 mieszkańców). Poza gospodarzami we wsi mieszkali dwaj rzeźnicy, piekarz, kowal, trzech stelmachów, stolarz, krawiec, szwaczki i fryzjer. Istniały także dwie karczmy i dwa sklepy kolonialne. Prężnie działała straż pożarna i kółko rolnicze. Przy miejscowej parafii funkcjonował chór “Moniuszko”6.
W 1939 roku Niemcy rozstrzelali kilku mieszkańców wsi. Po 1945 roku Sławsk zasłynął przede wszystkim jako silny ośrodek kujawskiego folkloru. Duża w tym rola Marii Patyk – miejscowej nauczycielki, która powołała do życia zespół pieśni i tańca. Dziś, w szkole noszącej jej imię, znajduje się poświęcona Kujawom izba regionalna.

1J. Kuchta, Relikty przedchrześcijańskich kultów, wierzeń i obyczajów religijnych na terenie Wielkopolski. Propozycja szlaku turystyczno-kulturowego, w: Turystyka Kulturowa, 2012, nr 7, s. 25.

2Słownik geograficzny…, t. 10, s. 792-793.

3 E. Callier, Kruszwica…, s. 159.

4K. Zimmermann, Fryderyk Wielki i jego kolonizacya rolna na ziemiach polskich, Poznań 1915, t. 2, s. 333.

5J. N. Bobrowicz, Opisanie historyczno-statystyczne…, s. 487.

6Dziennik Kujawski, 1939, nr 42, s. 9.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s